Gorzałka źródłem wszelkich zbrodni…(z Balachówką w tle)

"Gorzałka źródłem wszelkich zbrodni wobec Boga i ludzi" - taki tytuł nadał jednej ze swoich książek ksiądz Feliks Gondek. Urodzony w 1821 r. w okolicy Gorlic, przez ponad 30 lat pełnił posługę duszpasterską w podbocheńskich: Chełmie i Krzyżanowicach. Przez wiele lat prowadził krucjatę przeciwko wódce i pijaństwu, które trawiły ówczesną biedną wieś galicyjską. Książka wydana … Czytaj dalej Gorzałka źródłem wszelkich zbrodni…(z Balachówką w tle)

Kokotów na mapie Miega z ok 1783 roku

Główny układ drogowy Kokotowa w 1783 roku - podobnie jak w przypadku Węgrzc Wielkich - niewiele różnił się od obecnego. Przez wieś przebiegał gościniec, będący częścią drogi pocztowej z Wiednia do Lwowa (1). Trakt przecinały dwie drogi - jedna z Wieliczki, druga ze Śledziejowic, łączące się za lasem w jedną drogę (2), prowadzącą do Przewozu … Czytaj dalej Kokotów na mapie Miega z ok 1783 roku

Węgrzce na mapie Miega z 1783 roku

W drugiej połowie XVIII wieku Austria, pomna swoich porażek w wojnie siedmioletniej, wynikłych m.in. ze słabej znajomości topografii Śląska, rozpoczęła tworzenie dokładnych map wojskowych całego swojego cesarstwa. Powołany przez cesarza zespół wojskowych inżynierów pod przewodnictwem Friedricha von Miega, wykonał ściśle tajne mapy wojskowe Austrii, obejmujące także i świeżo anektowaną po 1772 roku część Polski. Efektem … Czytaj dalej Węgrzce na mapie Miega z 1783 roku

Grypsiarz z Niepołomic

W 1778 roku ujęta została w Warszawie szajka złodziejska, dowodzona przez pochodzącego z Niepołomic Tomasza Kowalskiego. W tej sprawie nie byłoby nic wyjątkowego, gdyby nie to że podczas przesłuchań rabusie przyznali się do używania tajnego języka, tylko sobie zrozumiałego. Sąd, a następnie prasa, niezwłocznie podała do wiadomości każdego, jakimi to słowami porozumiewał się Kowalski i … Czytaj dalej Grypsiarz z Niepołomic

Gwara podkrakowska – dziołcha, zmierzły, pawąz.

Dziołcha - to podkrakowska dziewczyna, panna na wydaniu. Przykład użycia: "Kaśka to fajna dziołcha, tylko jakaś zmierzła dzisiaj....". Zmierzły - gdy ktoś jest zmierzły, to znaczy że jest rozdrażniony, niewyspany, marudny, narzekający. Przykład użycia: "coś ty taki zmierzły dzisiaj, uśmiechnij się". Pawąz - długi, drewniany drąg, którym dociskało się siano lub snopki zboża do wozu, … Czytaj dalej Gwara podkrakowska – dziołcha, zmierzły, pawąz.

Dawne nazwy rzeki Zabawka

Rzeczka Zabawka powstaje z kilku mniejszych potoków nazywanych zamiennie : Świdówką, Miodówką lub ogólnie Zabawką, wypływających spod Mietniowa, Tomaszkowic i Lednicy. Następnie przepływa przez pogranicza wsi : Zabawy, Sułkowa, Małej Wsi, Strumian, Węgrzc Wielkich, Kokotowa, by w Brzegach wpaść do rzeki Serafy.  Jej miano pochodzi od nazwy jednej z miejscowości, przez którą przepływa - czyli … Czytaj dalej Dawne nazwy rzeki Zabawka

Na trakcie wołowym

Od średniowiecza po XIX wiek, przez gościniec w Węgrzcach Wielkich przebiegał tzw. trakt wołowy, którym przepędzano z ziem wschodnich na zachód tysiące sztuk bydła. Woły pędzono do Krakowa, a następnie na Śląsk i ziemie niemieckie, gdzie znajdował się ich główny rynek zbytu. W odróżnieniu od występującego wówczas w Polsce bydła czerwonego, traktem przepędzano bydło ruskie, … Czytaj dalej Na trakcie wołowym

Gwara podkrakowska – ciepnąć, ciurcy się, hadra

Ciepnąć - czyli rzucić coś niedbale, bezceremonalnie. Przykład: "Gdzieś tam ciepnął swoją czapkę?". Ciurcy się - gdy coś przecieka, wylewa się z czegoś, jednak niezbyt intensywnie. Przykład : "Patrz, jak tam się coś ciurcy z tego baku". Hadra - to pejoratywne określenie na pyskatą, kłótliwą i bezczelną kobietę. Słowo pochodzi prawdopodobnie z używanego już w … Czytaj dalej Gwara podkrakowska – ciepnąć, ciurcy się, hadra

Feliks Gniazdowski – żuaw śmierci z Zabawy

Dokładnie 158 lat temu, 22 stycznia 1863 roku, wybuchło Powstanie Styczniowe, skierowane przeciwko rosyjskiemu zaborcy. Uczestnikiem i bohaterem powstania był pochodzący z naszej podwielickiej Zabawy Feliks Gniazdowski. Jego ojciec - Szczęsny (Feliks) Gniazdowski, urodzony w 1794 roku, pochodził z okolic Płocka, jednak całe swoje dorosłe życie związał z Galicją. W 1833 roku osiedlił się w … Czytaj dalej Feliks Gniazdowski – żuaw śmierci z Zabawy

Gdy straszyło pod Bogiem Ojcem…

Maciej, a może Wawrzek, chłop z Grabia, robił jednej zimy pułkoszki* z nadwiślańskiej wikliny dla dworu w Ruszczy. Po skończonej robocie kazano mu przyjść po wynagrodzenie - czyli worek pełen ziemniaków. Maciej przyszedł do dworu po wypłatę, a że lubił pogadać, zabawił tam aż do wieczora. Była zima, szybko zrobiło się ciemno i chcąc nie … Czytaj dalej Gdy straszyło pod Bogiem Ojcem…